Kawa po ajurwedyjsku – pić czy nie pić?

Od pandemii nie piję kawy, choć wcześniej wydawało mi się to niemożliwe. Przez wiele lat nie mogłam się obudzić, dopóki mąż nie przyniósł mi kawy do łóżka. To był nasz rytuał. On naciskał rano guzik w ekspresie, podgrzewał mleko i przynosił mi gorzką kawę w filiżance z reprodukcją obrazu Pocałunek Gustava Klimta. Ja praktycznie na leżąco sączyłam ją, wąchałam i powoli witałam dzień. Nie zastanawiałam się wtedy, jak to działa – najważniejsze było, żeby jakoś wstać i ruszyć do pracy.

Powodem, dla którego zrezygnowałam z kawy, nie były problemy żołądkowe ani wysuszenie skóry, lecz narastający niepokój, który towarzyszył mi w tym dziwnym okresie zamknięcia w domu. Wzięłam udział w konferencji online na temat stanów lękowych i depresji. Jedna z ekspertek przytaczała wyniki badań naukowych pokazujących, że u osób wrażliwych kofeina może nasilać objawy lęku i prowokować ataki paniki. Postanowiłam więc zrobić eksperyment i zamienić zwykłą kawę na kawę z cykorii, potem z mniszka lekarskiego, a czasami na kawę zbożową Inka. Czy był efekt „jak ręką odjął”? Tak. Choć w tamtym czasie robiłam też wiele innych rzeczy, które wspierały obniżenie poziomu niepokoju.

Jak żyć bez kawy?

Ajurweda zna wiele sposobów na łagodne pobudzenie ciała i umysłu – np. herbatę imbirową, miód, napary ziołowe oraz techniki oddechowe.Jeśli jednak nie masz gotowości, aby całkowicie zrezygnować z kawy, warto zobaczyć, co na ten temat mówi Ajurweda.

Kto może pić kawę według Ajurwedy?

Według Ajurwedy kawę najlepiej tolerują osoby typu Kapha – związane z elementami ziemi i wody. Oznaki nadmiaru Kapha to:

• zatrzymywanie wody,

• przyrost masy ciała,

• zatory zatokowe,

• brak motywacji,

• uczucie „zamglenia” umysłu.

Jeśli to brzmi znajomo, możesz sięgnąć po jedną filiżankę kawy dziennie. Gorące, suche i stymulujące właściwości kawy mogą pomóc zrównoważyć ciężkie, wilgotne i ospałe cechy tej doszy.

Osoby z dominującą Pittą (ogień i woda) lub Vatą (powietrze i eter) powinny zachować większą ostrożność. W Ajurwedzie obowiązuje zasada: „podobne zwiększa podobne” – jeśli masz dużo Pitty (np. często czujesz rozdrażnienie, nadmiar ciepła lub intensywne emocje), gorące i pobudzające właściwości kawy mogą to nasilać.

Unikaj kawy, jeśli…

• masz oznaki zaburzeń Pitty: niestrawność, zgagę, refluks, wysypki skórne lub często czujesz się podrażniona, nadpobudliwa, krytyczna czy zła,• masz objawy nadmiaru Vata: odwodnienie, suche włosy i skórę, zaparcia, bezsenność, zapominalstwo, niepokój czy „rozbiegany” umysł.

Zasady dla Twojej doszy

Vata: jeśli nie masz nasilonych objawów, pij kawę z mlekiem i naturalnym słodzikiem (np. miodem lub jaggery). Taki napój będzie bardziej uziemiający. Maksymalnie 0–1 filiżanka dziennie.Pitta: możesz dodać syrop klonowy lub cukier trzcinowy, ale lepiej unikać śmietanki. Maksymalnie 0–1 filiżanka dziennie.Kapha: najlepiej czarna kawa, bez mleka i śmietanki. Słodziki mogą sprzyjać przybieraniu na wadze. Jedna filiżanka dziennie to maksimum.

Inne ajurwedyjskie wskazówki

• Pij kawę po śniadaniu, a nie na pusty żołądek.• Najlepszy czas na kawę to poranek między 6:00 a 10:00, gdy dominuje Kapha.• Kontroluj ilość.• Nadmiar kawy może osłabiać układ nerwowy, wysuszać organizm i nasilać refluks oraz gonitwę myśli.• Wybieraj kawę organiczną – Ajurweda zwraca uwagę, że toksyny obciążają organizm.

Ajurwedyjska poranna rutyna z kawą

Zamiast pić kawę na pusty żołądek:

1. Wypij szklankę ciepłej wody z cytryną i odrobiną miodu (ok. 20 minut przed śniadaniem).

2. Zjedz pożywne śniadanie.

3. Dopiero potem wypij kawę – zgodnie z zasadami dla swojej doszy.

Przepis na ajurwedyjską kawę

Czas przygotowania: 10 minut

Porcja: 1 (300 ml)

Składniki: 240 ml gorącej czarnej kawy

60 ml pełnotłustej organicznej śmietanki lub mleka kokosowego (dla Kapha pominąć)

2 łyżki organicznego ghee, oleju kokosowego lub masła od krów karmionych trawą

1/4 łyżeczki mielonego kardamonu, kurkumy lub cynamonu

Przygotowanie:

1. Wszystkie składniki wlej do blendera.

2. Blenduj przez 20 sekund, aż uzyskasz kremową konsystencję.

3. Przelej kawę do ulubionego kubka i delektuj się nią na łonie natury.